تبلیغات
دانشنامه افغانستان - بند سلطان سنجر
پنجشنبه 1390/02/8

بند سلطان سنجر

   نوشته شده توسط: فریدون احدی    نوع مطلب :تاریخ و جغرافیای میمنه ،تاریخ و جغرافیای افغانستان ،

بند سلطان سنجر :
 این بند آ بگردان درقسمت شمالشرقی غوره واقعست . این بند به امر سلطان سنجر( جلال الدین اكبر ) دردهانه دوكوه پهلوی دره غوره به ارتفاع تخمینا دوصد – سه صد متری بمنظور ذخیره آب بسته شده بود.
ازاین بند آبگردان درمواقع عادی وحا لات سفربری وجنگی ، استفاده میشده است . مجرا ی این آ ب هنوز خشك نشده است بااینكه آ ثار بند آ بگردان آ هسته-آ هسته ازبین رفته است تا هنوز نیز درحدود یك آ سیاب آ باز دهانه این بند، میگذرد.
طرح واحداث این بند درآن روزگار ، خود كارخارق العاده وزاده فكر مبتكری بوده  است ، زیرا استفاده ازیك موقعیت طبیعی بحیث سد آبگردان اسباب شگفتی است. همچنان دراین منطقه آثار قلعه یا احتمالا قصر های پادشاهی نیز موقعیت داشته كه بقول برخی ازكهنسالان بر اثر زلزله ویاحوادث دیگر ، ازبین رفته است. این محل مركز تابستانی یا قصر ییلاقی  جلال الدین اكبر بوده كه براثر جنگهای خونین زیر آب ، بند غوره مانده وودر زیر خاك مدفون شده است.
ازممت سه دهه بدینسو آثار گرانبهایی شامل زیورات، ظروف ، كمربندهای زرین دانه نشان، دانه های قیمتی وغیره زیورات وآ لات مرصع كاری شده وصندوقچع های ظریف اززیر خاك بیرون میشود كه دست بدست شده وتا خارج از مرزهای كشور به قیمتهای هنگفت بفروش میرسد. این منطقه مدت سه دهه تمام مورد كاوش وكندنكاری افراد غیر مسوول قرار گرفته ، هزاران – هزارآ ثار گرانبها ازآنجا بدست آمده وبفروش رسیده است.
باید گفت دردهانه دره غوره محلی بنام (
تخت سلطان) وبروایتی( تپه سلطان) وجودداردكه گفته میشود( یورت بهاری) سلاطین مذكور بوده است. پایتخت موقت وی در( مرو) شهر( مرو یا ماری)  در توركمنستان كنونی بوده ودر فصل بهار به این یورت كوچ مینموده است . هنوز آ خور وآ بشخور اسپهای وی در تپة بلندی كه دردهانة درة غوره واقعست ، وجوددارد. به استناد روایات تاریخی سلطان سنجر در حقیقت لقب (جلال الدین اكبر ) پسر محمد خوارزمشاه بود كه بدست چنگیز خان سلسلة وی انقرض یافت . ( مراد كوه ) یورت بهاری و مقر تابستانی وی بوده و (مرو) پایتخت زمستانی وی .اینكه همه مورخان متفق القول اند كه در خراسان و ماوراء ا لنهر پس از سقوط خوارزمشاهیان مقاومت صورت گرفت . جلال الدین اكبر با جمع كردن لشكر به این منطقه عقب نشینی نموده و  بند آبگردان غوره را برای مقابله با لشكر چنگیز خان اعمار كرد . وقتی كه این بند آماده میشود لشكر جلال الدین اكبر در ارتفاعات بند و مهاجمین در پایین دره با هم به جنگ میپردازند . در این مورد دو روایت وجود دارد یكی اینكه گفته میشود كه جلال الدین زمانی كه نمیتواند جلو تهاجم سیل آسا لشكر چنگیز خان را بگیرد بند آب را گشوده بالای آنان جاری میكند . وتمام نقاط آبادانی و قصر های وی زیر آب میماند . و اینكه حالا این همه آثار گرانبها و ارزشمند با سامان و لوازم شاهانه از زیر خاك بیرون میشود از اثر غرق شدن این منطقه توسط آب بند آبگردان است . روایت دوم اینكه وقتی جلال الدین اكبر با قشون كمتر خود نمیتواند تاب مقاومت در برار لشكر چنگیز خان بیآورد به فلاخون چی ها و منجنیق افگنان سپاه خود دستور میدهد تا ساز و سامان و جواهر سلطنتی وی را در فلاخون و منجنیق ها گذاشته به اطراف پرتاب كنند تا بدست لشكر دشمن نیفتد .  


برچسب ها: تخت سلطان ، تپه سلطان ،

فرهاد
شنبه 1390/08/14 12:06 ق.ظ
تشکر دوست عزیز، استفاده کردم بسیار مفید بود به یکی از سوالاتی که همیشه در ذهنم بود پاسخ دادید. معنی یورت بهاری را نمی دانستم که به خوبی درک کردم. اگر در جریان داستان عشق سیاه موی و جلالی بادغیسی باشید که جلالی دوبیتی هایی را در فراق سیاه موی سروده است و یکی از آنها این است:

سیاه موی و سیاه چشم خماری
مقــام و منزلت یورت بهاری
هزار و هفتصـد و هفت بیت بگفتم
بمـــانه در زمــانــه یــــاد گاری

من این دوبیتی را با صدای آوازخوانان بزرگ هرات شنیده بودم ولی معنی یورت بهاری را نمی دانستم فکر می کنم یورت بهاری هم یکی از اصطلاحات محلی غور باشد.
تشکر
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر